मनिला, २४ भदौ। फिलिपिन्समा सेप्टेम्बर महिनासँगै विश्वकै सबैभन्दा लामो क्रिसमसको मौसम सुरु भएसँगै पसल र सार्वजनिक स्थलहरूमा सबैभन्दा आकर्षक र उत्सवमय सजावट गर्ने होडबाजी चलेको छ।
तर यस वर्ष, सान्ताका आकृति र सजावटका सामग्रीहरूले एउटा गम्भीर चुनौतीको सामना गरिरहेका छन्: बढ्दो मूल्यवृद्धि। इरानविरुद्ध अमेरिका-इजरायलको द्वन्द्वका कारण उत्पन्न परिस्थितिले गर्दा घरायसी बजेटमा दबाब परेको छ।
येशूको जन्मको सम्झना गर्न चार महिना लामो तयारीमा जुटेका फिलिपिन्सका बासिन्दाहरूले (जुन क्याथोलिक बहुल राष्ट्र हो) पछिल्ला केही दिनयता घरबाहिर, सडक र सार्वजनिक भवनहरूमा रंगीन सजावटहरू गर्न थालेका छन्।
यो परम्परा क्रिसमसको दिनसम्म चल्ने ‘बर’ (-ber) अन्त्यमा आउने चार महिना (सेप्टेम्बरदेखि डिसेम्बरसम्म) मा फैलिएको छ। फिलिपिनोहरू ‘बर’ महिनाहरूमा नै क्रिसमसको उत्सव मनाउन थाल्छन् किनभने सामान्यतया यसै समयमा क्रिसमसको १००-दिने ‘काउन्टडाउन’ (उल्टो गन्ती) सुरु हुन्छ।
सामान्यतया, सेप्टेम्बरको सुरुवाती दिनहरूमा मेट्रो मनिलाका बासिन्दाहरू क्वेजोन सिटीस्थित ‘डापिटन बजार’ मा ओइरिने गर्थे — जुन चाडपर्वको सजावटका सामग्रीहरू पाइने मुख्य गन्तव्य हो। तर यसपटक अवस्था फरक छ।
“यस सिजनमा धेरै ग्राहकहरू आउलान् कि नआउलान् भन्नेमा हामी निश्चित छैनौं,” बजारका एक बिक्रेता जोय ओरोसले भने; उनले बिक्री सुस्त हुने अनुमान गरेका छन्।
“पहिले-पहिले, सेप्टेम्बर १ सम्ममा हामीकहाँ केही न केही ग्राहकहरू आइसकेका हुन्थे। तर अहिले मुस्किलले एक वा दुई जना ग्राहक मात्र देखिएका छन्।”
फिलिपिन्स इन्धन, बिजुली र उपभोग्य वस्तुको बढ्दो मूल्यसँग जुधिरहेको बेला यो सुस्तता देखिएको हो। आयातित इन्धनमा अत्यधिक निर्भर रहेको यो दक्षिण-पूर्वी एसियाली राष्ट्र खाडी मुलुकहरूबाट हुने आपूर्तिमा आएको अवरोध र होर्मुज जलसन्धि हुँदै हुने ढुवानीमा परेको असरबाट तत्कालै प्रभावित भएको छ। मार्च महिनामा, इरानमाथि अमेरिका र इजरायलको आक्रमण तथा त्यसको जवाफमा तेहरानले यस क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी आधार शिविरहरूमा गरेको आक्रमणको केही दिनपछि नै फिलिपिन्स सरकारले राष्ट्रिय ऊर्जा संकटकाल घोषणा गरेको थियो।
इन्धनको मूल्यले यातायात, कृषि, उत्पादन र वितरणको लागतमा प्रत्यक्ष असर पार्ने भएकाले यसको प्रभाव अर्थतन्त्रभरि फैलिएको छ, जसले गर्दा दैनिक उपभोग्य वस्तुहरू महँगा भएका छन्।
डापिटान बजारका अधिकांश बिक्रेताहरूले मूल्य बढाएका छन्।
“हामीले मूल्य अलिकति बढायौं किनभने आपूर्तिकर्ताहरूले पनि कम्तीमा १० प्रतिशतले मूल्य बढाएका छन्,” अर्की बिक्रेता जेन भ्यालेन्जुएलाले अरब न्युजलाई बताइन्। उनले आफ्नो बिक्री घट्ने अनुमान गरेकी छिन्।
“मानिसहरू मूल्यप्रति निकै सचेत छन्… अहिले मानिसहरूको प्राथमिकता सजावटभन्दा पनि आधारभूत आवश्यकताहरूमा छ। मानिसहरूलाई आधारभूत आवश्यकताहरू पूरा गर्नै संघर्ष गर्नुपर्ने अवस्था छ।”
तर क्रिसमस मनाउने र खुसीयाली साट्ने कुरा यस्तो हो जसको हरेक फिलिपिनो परिवारले व्यग्रताका साथ प्रतीक्षा गर्छन् र यो परम्परालाई कहिल्यै त्याग्दैनन्।
“हामी विश्वमै सबैभन्दा लामो समयसम्म क्रिसमस मनाउने देशका रूपमा चिनिन्छौं। हामी साँच्चै नै भव्य रूपमा क्रिसमस मनाउँछौं,” बजारमा आएकी एक आगन्तुक मार्जोरी जालोसजोसले भनिन्।
“परिस्थिति जस्तोसुकै भए पनि, क्रिसमस मनाउनुपर्छ र येशू ख्रीष्टको जन्मलाई फिलिपिनो शैलीमा मनाउनुपर्छ भन्ने कुरा मनमा राख्नुपर्छ। अनि हामीले आफ्ना बालबालिकालाई पनि क्रिसमस मनाउन सिकाउनुपर्छ।”
बढ्दो जीवनयापनको लागतले आफ्नो परिवारलाई पनि असर गरिसकेको हुनाले, उनी क्रिसमसलाई रमाइलो बनाइराख्न अन्य खर्चहरू कटौती गर्ने उपायहरू खोज्दै छिन्।
“तपाईंले केही समायोजन गर्नुपर्छ। उदाहरणका लागि, अतिरिक्त क्रियाकलापहरू — वा बाहिर खाना खाने वा घुम्न जाने कुरामा — तपाईंले अलिकति कटौती गर्नुपर्छ ताकि क्रिसमसको सजावटका लागि केही बजेट छुट्याउन सकियोस्,” उनले भनिन्।
“सजावटले हाम्रो, हाम्रा छिमेकीहरूको र परिवारको आँखामा खुसी र उमंग भर्छ। हामी उनीहरू खुसी भएको हेर्न चाहन्छौं।”
परम्पराहरू, विशेष गरी परिवारसँग सम्बन्धित परम्पराहरू मनाउने उपाय सधैं खोज्नु जोय रुगुयालजस्ता कतिपय मानिसका लागि फिलिपिनोहरूको लचिलोपन वा प्रतिकूल परिस्थितिसँग जुध्ने क्षमताको एक हिस्सा पनि हो।
उनी र उनको परिवार नयाँ क्रिसमस ट्री किन्न सप्ताहन्तमा मनिलाको एउटा ठूलो मलमा गए।
“हाम्रो क्रिसमस ट्री १० वर्षभन्दा पुरानो भइसकेको छ र हामीले यसलाई परिवर्तन गर्न लागेको यो पहिलो पटक हो,” उनले भनिन्।
“अहिले संकटको अवस्था भए पनि, बालबालिकाहरूलाई खुसी राख्नु र यो फिलिपिनो परम्परालाई निरन्तरता दिनु हाम्रो दायित्व हो।”
ऊर्जा बचत गर्नका लागि क्रिसमस ट्री र झ्यालका बत्तीहरू सामान्यतया जति लामो समयसम्म बालिन्थ्यो, त्यति समय नबाले पनि उनको परिवारले तिनलाई बाल्ने नै छ; त्यसको सट्टा उनीहरूले एयर कन्डिसनर भने कम समयका लागि मात्र चलाउनेछन्।
“हामी हाम्रो वरिपरि भइरहेका घटनाहरूबारे बेखबर छौं भन्ने होइन… हामी उत्सव मनाउन र कुराहरूलाई सकारात्मक दृष्टिकोणले हेर्न रुचाउँछौं,” उनले भनिन्।
“परिस्थिति खराब देखिँदा पनि हामीमा जुझारुपन हुन्छ। जस्तोसुकै अवस्थामा पनि हामी खुसी हुने र उत्सव मनाउने उपायहरू खोजिहाल्छौं।”
